Skolyoz egzersizleri, omurga eğriliği olan çocuk ve ergenlerin tedavi sürecinde önemli bir yere sahiptir. Özellikle adolesan idiopatik skolyozda (AIS) düzenli egzersiz, omurga çevresindeki kasları güçlendirir, duruş farkındalığı kazandırır ve eğriliğin ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı olur.
Skolyoz egzersizleri, omurga eğriliği olan çocuk ve ergenlerin tedavi sürecinde önemli bir yere sahiptir. Özellikle adolesan idiopatik skolyozda (AIS) düzenli egzersiz, omurga çevresindeki kasları güçlendirir, duruş farkındalığı kazandırır ve eğriliğin ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı olur.
Egzersizler tek başına skolyozu tedavi etmez. Ancak güncel klinik çalışmalar, egzersizlerin korseleme ve düzenli takiple birlikte uygulandığında en etkili sonuçları verdiğini göstermektedir. Bu nedenle egzersiz programı, tedavinin bağımsız bir parçası değil, bütüncül yaklaşımın bir bileşeni olarak değerlendirilmelidir.
Schroth yöntemi, 1920'lerde Almanya'da Katharina Schroth tarafından geliştirilen ve günümüzde skolyoz tedavisinde en yaygın kullanılan egzersiz yaklaşımıdır. Geleneksel egzersizlerden farklı olarak omurgayı üç boyutlu ele alır: yana eğilme, rotasyon ve sagittal düzlem birlikte değerlendirilir.
Yöntemin temelinde rotasyonel solunum tekniği yer alır. Özel nefes alma teknikleriyle göğüs kafesinin içe çökmüş bölgesi genişletilir ve omurga daha dengeli bir konuma yönlendirilir. Her egzersiz, çocuğun eğrilik tipine ve yönüne göre bireysel olarak planlanır.
Schroth egzersizleri mutlaka deneyimli bir fizyoterapist eşliğinde öğrenilmeli, ardından ev programı olarak sürdürülmelidir. Klinik çalışmalar, bu yöntemin özellikle korseleme ile birlikte uygulandığında eğrilikte daha belirgin düzeltme sağladığını ortaya koymaktadır.
SEAS (Scientific Exercises Approach to Scoliosis), 1960'larda İtalya'da geliştirilen ve kanıta dayalı olarak sürekli güncellenen bir skolyoz egzersiz yaklaşımıdır. SOSORT (Uluslararası Skolyoz Ortopedik ve Rehabilitasyon Tedavisi Derneği) tarafından kabul görmüş ve randomize kontrollü çalışmalarla etkinliği gösterilmiştir.
Yöntemin temelinde aktif oto-korreksiyon (active self-correction) kavramı yer alır. Hasta, herhangi bir dış yardım veya ekipman kullanmadan kendi omurgasını düzeltmeyi öğrenir ve bu düzeltmeyi günlük yaşam aktivitelerine taşımayı hedefler. Schroth yönteminden farklı olarak SEAS, fizyolojik pozisyonlara daha yakın çalışır ve daha az yoğun bir ev programı sunar.
SEAS programı, haftalık fizyoterapist seansları (2–3 kez, 45 dakika) veya günlük 20 dakikalık ev egzersizleri şeklinde uygulanabilir. Ev programı tercih edildiğinde her 3 ayda bir yoğun fizyoterapi değerlendirmesi yapılır. Araştırmalar, SEAS yaklaşımının hem tek başına hem de korseleme ile birlikte uygulandığında eğrilik ilerlemesini azalttığını ortaya koymaktadır.